120 lat temu urodziła się Maria Kann, harcerka, pisarka, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata

2026-05-11

Wierzyła, że poinformowanie świata o powstaniu w getcie warszawskim wymusi reakcję mocarstw - 11 maja 1906 r. urodziła się Maria Kann, harcerka, entuzjastka lotnictwa, pisarka, działaczka Rady Pomocy Żydom „Żegota”, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata.

„Na oczach świata, w naszych oczach, w oczach naszej młodzieży – mordowano naród. Patrzyliśmy na to bezczynnie. Pomimo całego oburzenia oswajamy się z myślą, że można mordować, można budować krematoria dla żywych ludzi” – napisała Maria Kann w wydanej w październiku 1943 r. konspiracyjnej broszurze pt. „Na oczach świata”. „W umysłach dziecięcych zaczyna kiełkować pojęcie, iż są różne rodzaje narodów: »panów«, »pachołków« i wreszcie »psów«, które wolno zabijać bezkarnie. I to jest najstraszliwszy posiew krwawego Führera i jego zwycięstwo” – podkreśliła. „Świat przestanie być rzeźnią. Wróci ład i spokój. A w wiele lat potem dziecko spyta: - Czy zabito człowieka, czy Żyda, mamo? Tego lęka się serce polskich matek” – dodała.

„»Na oczach świata« wstrząsa nie tylko wymową opisywanych faktów, ale także – i przede wszystkim – głęboko humanistycznym komentarzem, wskazującym na ogrom moralnego niebezpieczeństwa, jakie niesie ludzka bierność wobec zbrodni” – ocenił Władysław Bartoszewski, który przedrukował broszurę Marii Kann w „Tryptyku polsko-żydowskim” (2003).

W 1943 r. „Na oczach świata” wydano w nakładzie 2,1 tys. egzemplarzy.

Maria Kann urodziła się 11 maja 1906 r. w Łochwicy w obwodzie połtawskim

Źródło: https://dzieje.pl