31 stycznia 1985 r. zmarł Józef Mackiewicz, pisarz, świadek ekshumacji ofiar zbrodni katyńskiej w maju 1943 r. i – w październiku tego roku – masakry Żydów w podwileńskich Ponarach. Wedle ujawnionych niedawno akt Akademii Szwedzkiej w 1975 r. był nominowany do literackiej nagrody Nobla.
We wtorek (27 stycznia 2026), z okazji Dnia Pamięci o Holokauście, niemiecki dziennik „Frankfurter Allgemeine Zeitung” opublikował opowiadanie Józefa Mackiewicza pt. „Ponary – »Baza«”.
Polski pisarz – zdaniem prof. Włodzimierza Boleckiego, autora monografii „Ptasznik z Wilna” (1991) - najwybitniejszy reportażysta wschodniej Europy lat 30. - opisał w nim niemieckie ludobójstwo, które pewnego październikowego dnia 1943 r., odwiedzając mieszkającego w Ponarach znajomego, zobaczył na własne oczy.