W latach 1944–1956 w całej Polsce powstały 122 konspiracyjne organizacje harcerskie. Według historyków IPN działało w nich co najmniej 2 tys. osób w wieku od 14 do 25 lat. Były one znaczną częścią powojennej antykomunistycznej konspiracji polskiej młodzieży. Tę szacuje się dzisiaj na prawie 972 organizacje, przez które przetoczyło się ponad 11 tys. młodych Polaków.
Zdecydowana większość konspiracyjnych organizacji harcerskich, które powstały po 1944 roku, nawiązywała do przedwojennego ruchu harcerskiego oraz tradycji Szarych Szeregów. Ale część z nich odwoływała się wprost do tradycji AK-WiN i NSZ-NZW.
Powstawały już od pierwszych miesięcy funkcjonowania w Polsce rządów komunistów. Najwięcej było ich w województwach gdańskim – 21 i poznańskim – 17. W pozostałych ich liczba zazwyczaj oscylowała w granicach d 1 do 9. Prawdziwym impulsem do ich tworzenia było zlikwidowanie na przełomie lat 1949 i 1950 przedwojennego Związku Harcerstwa Polskiego (ZHP). To właśnie wtedy powstało najwięcej konspiracyjnych organizacji harcerskich.